Dịch Vụ Đăng Ký Sáng Chế 2026: Bảo Hộ Độc Quyền Phát Minh & Giải Pháp Hữu Ích

Trong kỷ nguyên Cách mạng Công nghiệp 4.0, sáng chế chính là trái tim của mọi sự phát triển. Một giải pháp kỹ thuật mới có khả năng thay đổi toàn bộ quy trình sản xuất hoặc mang lại hiệu quả vượt trội so với các công nghệ hiện có. Tuy nhiên, nếu không được bảo hộ kịp thời, thành quả trí tuệ này rất dễ bị đối thủ khai thác và chiếm đoạt.

Tại EniLaw, chúng tôi cung cấp giải pháp đăng ký sáng chế/giải pháp hữu ích chuyên nghiệp, giúp các nhà sáng chế và doanh nghiệp thiết lập quyền sở hữu độc quyền, từ đó tạo ra rào cản ngăn chặn xâm phạm và tối ưu hóa lợi nhuận từ công nghệ.

I. Điều kiện chung để sáng chế/giải pháp hữu ích được cấp văn bằng bảo hộ độc quyền

Theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ, một giải pháp kỹ thuật để được coi là sáng chế hoặc giải pháp hữu ích (GPHU) cần thỏa mãn các tiêu chuẩn khắt khe về tính ứng dụng và độ mới.

Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền sáng chế

Một giải pháp kỹ thuật (dưới dạng sản phẩm hoặc quy trình) sẽ được cấp Bằng độc quyền sáng chế nếu đáp ứng đồng thời 03 điều kiện:

1. Tính mới: Chưa bị bộc lộ công khai trên toàn thế giới trước ngày nộp đơn.
2. Trình độ sáng tạo: Là kết quả của hoạt động sáng tạo, không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực tương ứng.
3. Khả năng áp dụng công nghiệp: Có thể chế tạo hoặc thực hiện hàng loạt để đạt được kết quả như mô tả.

Sáng chế được bảo hộ dưới hình thức cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích

Nếu giải pháp kỹ thuật của bạn không đáp ứng được yêu cầu cao về “trình độ sáng tạo” nhưng lại có giá trị thực tiễn và không phải là hiểu biết thông thường, bạn có thể xin cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích nếu thỏa mãn:

1. Tính mới: Tương tự tiêu chuẩn của sáng chế.
2. Khả năng áp dụng công nghiệp: Đảm bảo thực hiện được trong thực tế.

II. Các loại sáng chế/ giải pháp hữu ích phổ biến

Tùy vào bản chất của phát minh, đối tượng bảo hộ thường thuộc các nhóm:

• Cơ cấu/Sản phẩm: Máy móc, thiết bị, linh kiện, mạch điện tử, vật liệu mới.
• Quy trình/Phương pháp: Quy trình sản xuất hóa chất, phương pháp xử lý dữ liệu, phương pháp điều chế thực phẩm.
• Hỗn hợp/Chất: Thành phần dược phẩm, công thức hóa học, vật liệu sinh học.

Trong các thương vụ mua bán sáp nhập doanh nghiệp (M&A), danh mục bằng sáng chế luôn là tài sản quan trọng nhất quyết định giá trị thương vụ.

III. Lợi ích của việc đăng ký sáng chế/giải pháp hữu ích

Việc sở hữu bằng độc quyền mang lại những lợi thế chiến lược:

1. Quyền độc quyền: Ngăn chặn đối thủ sản xuất, nhập khẩu hoặc lưu thông sản phẩm chứa sáng chế của bạn.
2. Khai thác thương mại: Thu phí thông qua việc nhượng quyền (licensing) cho bên thứ ba.
3. Gia tăng uy tín: Là bằng chứng thép về năng lực R&D của doanh nghiệp đối với nhà đầu tư.
4. Tối ưu tài chính: Được tính là tài sản vô hình và được trích khấu hao trong kế toán thuế.

IV. Thủ tục đăng ký sáng chế/giải pháp hữu ích

Quy trình xác lập quyền sáng chế là thủ tục phức tạp nhất tại Cục Sở hữu trí tuệ.

• Bước 1: Xác định dạng bảo hộ: Lựa chọn giữa Sáng chế hoặc GPHU dựa trên độ khó của giải pháp.
• Bước 2: Tra cứu sáng chế: Sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia và quốc tế của WIPO để đánh giá tính mới.
• Bước 3: Nộp hồ sơ: Gồm tờ khai, bản mô tả sáng chế (phần quan trọng nhất), bản tóm tắt và các hình vẽ kỹ thuật (nếu có).
• Bước 4: Thẩm định hình thức: (01 tháng) Kiểm tra tính hợp lệ của đơn về mặt văn thức.
• Bước 5: Công bố đơn: Đơn được đăng trên Công báo Sở hữu công nghiệp vào tháng thứ 19 kể từ ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên.
• Bước 6: Thẩm định nội dung: (Chỉ thực hiện khi có yêu cầu) Đánh giá chi tiết 3 điều kiện bảo hộ. Thời gian thường kéo dài từ 18 – 24 tháng.
• Bước 7: Nộp lệ phí cấp bằng: Sau khi có thông báo dự định cấp văn bằng.
• Bước 8: Cấp Văn bằng bảo hộ: Nhận Bằng độc quyền sáng chế/GPHU từ Chính phủ.
• Bước 9: Nộp phí duy trì: Để duy trì hiệu lực độc quyền, chủ sở hữu phải nộp phí duy trì hàng năm tại Cục SHTT.

V. Một số lưu ý quan trọng về thời hạn và quyền ưu tiên

• Thời hạn thực hiện: Quy trình thực tế có thể kéo dài từ 2 – 3 năm do tính chất chuyên sâu của công tác thẩm định nội dung.
• Quyền ưu tiên: Theo Công ước Paris, nhà sáng chế nộp đơn tại Việt Nam có thể hưởng quyền ưu tiên tại các quốc gia khác trong vòng 12 tháng kể từ ngày nộp đơn đầu tiên.
• Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (First-to-file): Quyền sẽ thuộc về người nộp đơn sớm nhất, bất kể ai là người sáng tạo ra trước.

VI. Thời hạn bảo hộ sáng chế/ giải pháp hữu ích

• Bằng độc quyền sáng chế: Có hiệu lực tối đa 20 năm kể từ ngày nộp đơn.
• Bằng độc quyền giải pháp hữu ích: Có hiệu lực tối đa 10 năm kể từ ngày nộp đơn. Lưu ý: Sau khi hết hạn bảo hộ, sáng chế sẽ thuộc về công chúng và bất kỳ ai cũng có thể sử dụng mà không cần xin phép.

VII. Cách thức đăng ký sáng chế/giải pháp hữu ích

Doanh nghiệp có thể nộp trực tiếp tại Cục SHTT. Tuy nhiên, do yêu cầu viết bản mô tả sáng chế phải cực kỳ chuẩn xác về thuật ngữ kỹ thuật và phạm vi bảo hộ, hầu hết các doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện thành lập công ty đều lựa chọn thông qua các tổ chức Đại diện sở hữu công nghiệp như EniLaw.

VIII. Dịch vụ của EniLaw trong lĩnh vực tư vấn đăng ký sáng chế

Với đội ngũ Luật sư và Kỹ sư am hiểu đa lĩnh vực (Cơ khí, Hóa học, CNTT), EniLaw hỗ trợ doanh nghiệp:

1. Tra cứu sơ bộ: Đánh giá xác suất cấp bằng trước khi nộp đơn.
2. Soạn thảo bản mô tả: Viết bản mô tả và các yêu cầu bảo hộ (Claims) chặt chẽ, tránh rủi ro bị đối thủ lách luật.
3. Theo dõi đơn quốc tế: Hỗ trợ đăng ký sáng chế tại nước ngoài thông qua hệ thống PCT.
4. Hậu bảo hộ: Tư vấn về tư vấn hợp đồng chuyển giao công nghệ và thực thi quyền khi có vi phạm.
5. Quản trị tài sản: Hỗ trợ thủ tục nộp phí duy trì hàng năm để bảo vệ tài sản liên tục.