企业内部纠纷解决咨询：强化和保护核心利益的解决方案

Trong hành trình phát triển, sự bất đồng quan điểm giữa các cổ đông hoặc thành viên góp vốn là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu không được xử lý khéo léo, những xung đột này có thể dẫn đến sự đình trệ trong vận hành, tổn hại uy tín thương hiệu, thậm chí là sự tan rã của một đế chế kinh doanh. Tại EniLaw, chúng tôi cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp nội bộ với tư duy: Thấu tình – Đạt lý – Bảo mật – Hiệu quả, giúp doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng nhân sự cấp cao một cách văn minh nhất.

I. Tranh chấp nội bộ doanh nghiệp là gì?

Theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2020, tranh chấp nội bộ doanh nghiệp là những mâu thuẫn, xung đột phát sinh giữa các chủ sở hữu chung của thực thể kinh tế. Đó có thể là tranh chấp giữa thành viên công ty với nhau, giữa cổ đông với nhau, hoặc giữa thành viên/cổ đông với người quản lý doanh nghiệp (Hội đồng quản trị, Giám đốc, Tổng giám đốc).

Những tranh chấp này thường xoay quanh quyền lợi tài chính, quyền quản trị hoặc việc thực hiện các nghĩa vụ theo Điều lệ công ty. Khác với tranh chấp hợp đồng thông thường, tranh chấp nội bộ mang tính chất “đối nội”, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn vong của tư cách pháp nhân.

II. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp nội bộ doanh nghiệp

Có nhiều tác nhân dẫn đến sự rạn nứt trong nội bộ, nhưng phổ biến nhất là:

• Sự thiếu minh bạch về tài chính: Nghi ngờ về việc lợi dụng vốn góp, chi tiêu không đúng mục đích hoặc không công khai báo cáo tài chính.
• Bất đồng trong quản trị: Xung đột về chiến lược kinh doanh hoặc lạm quyền trong việc bổ nhiệm, bãi miễn nhân sự chủ chốt.
• Điều lệ công ty lỏng lẻo: Đây là nguyên nhân gốc rễ. Khi thành lập, các bên thường sử dụng mẫu điều lệ có sẵn mà không có sự tư vấn hợp đồng chuyên sâu, dẫn đến thiếu cơ chế phân định quyền lực rõ ràng.
• Tranh chấp về quyền sở hữu vốn: Phát sinh khi chuyển nhượng vốn, tặng cho hoặc thừa kế phần vốn góp mà không tuân thủ quy định ưu tiên mua lại của các thành viên hiện hữu.

III. Các loại tranh chấp nội bộ doanh nghiệp thường gặp

EniLaw thường xuyên tiếp nhận và xử lý các loại hình tranh chấp phức tạp như:

1. Tranh chấp về tư cách thành viên công ty/cổ đông (xác định ai thực sự sở hữu vốn).
2. Tranh chấp phát sinh từ các quyết định của Hội đồng thành viên, Đại hội đồng cổ đông bị cho là trái pháp luật hoặc trái Điều lệ.
3. Tranh chấp về việc mua lại phần vốn góp hoặc định giá tài sản khi có thành viên rút vốn.
4. Tranh chấp liên quan đến việc bồi thường thiệt hại do người quản lý gây ra cho công ty.
5. Tranh chấp trong việc phân chia lợi nhuận sau thuế.

IV. Phương thức giải quyết tranh chấp nội bộ doanh nghiệp

Việc lựa chọn phương thức giải quyết phụ thuộc vào mức độ căng thẳng của các bên và tính chất của vụ việc.

Thương lượng nội bộ

Đây là phương thức được EniLaw khuyến khích hàng đầu. Các bên tự ngồi lại bàn bạc để tìm ra tiếng nói chung mà không cần sự can thiệp của cơ quan nhà nước. Ưu điểm lớn nhất là giữ được hình ảnh doanh nghiệp và tiết kiệm chi phí tối đa.

Hòa giải nội bộ hoặc bởi bên thứ ba

Nếu thương lượng không thành, các bên có thể mời một bên thứ ba trung gian (thường là Luật sư hoặc chuyên gia pháp lý) để điều phối. Luật sư sẽ đóng vai trò phân tích thiệt hơn dựa trên quy định của Bộ luật Dân sự để các bên đạt được thỏa thuận tự nguyện.

Giải quyết thông qua trọng tài thương mại

Nếu trong Điều lệ công ty hoặc thỏa thuận góp vốn có điều khoản trọng tài, các bên sẽ đưa vụ việc ra Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). Phán quyết của trọng tài có giá trị chung thẩm, bảo mật thông tin tuyệt đối và thường nhanh gọn hơn tố tụng tòa án.

Giải quyết tại Tòa án

Khi mọi nỗ lực hòa giải thất bại, việc khởi kiện tại Tòa án nhân dân là giải pháp cuối cùng. Quy trình này tuân theo Bộ luật Tố tụng Dân sự hiện hành. Mặc dù thời gian có thể kéo dài, nhưng phán quyết của Tòa án có tính cưỡng chế cao nhất.

V. Vai trò của luật sư trong giải quyết tranh chấp nội bộ

Trong những “cuộc chiến” nội bộ, Luật sư không chỉ là người am hiểu luật mà còn là một nhà đàm phán tài ba:

• Thẩm định hồ sơ: Rà soát lại Điều lệ, sổ cổ đông, biên bản họp để tìm ra các kẽ hở hoặc điểm tựa pháp lý.
• Đại diện ủy quyền: Thay mặt khách hàng thực hiện các buổi làm việc, đàm phán, tránh những va chạm trực tiếp gây căng thẳng thêm tình hình.
• Bảo vệ tại Tòa/Trọng tài: Soạn thảo đơn khởi kiện, bản tự khai và tranh tụng trực tiếp để bảo vệ tối đa quyền sở hữu vốn và lợi ích tài chính của thân chủ.

VI. Giải pháp phòng ngừa tranh chấp nội bộ doanh nghiệp

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, EniLaw luôn tư vấn khách hàng xây dựng nền móng vững chắc ngay từ bước thành lập công ty:

• Xây dựng Điều lệ “may đo”: Thiết lập các cơ chế kiểm soát quyền lực và quy trình giải quyết xung đột rõ ràng.
• Minh bạch thông tin: Thực hiện dịch vụ kế toán thuế định kỳ và báo cáo tài chính công khai cho các thành viên/cổ đông.
• Ký kết thỏa thuận cổ đông (SHA): Một văn bản bổ trợ cực kỳ quan trọng giúp cụ thể hóa các cam kết mà Điều lệ chung chưa phủ hết.

VII. Dịch vụ giải quyết tranh chấp nội bộ của EniLaw

Tại thị trường miền Nam, EniLaw tự hào là đơn vị có thế mạnh về quản trị rủi ro doanh nghiệp. Chúng tôi cung cấp dịch vụ chuyên biệt:

• Tư vấn và trực tiếp giải quyết tranh chấp quyền sở hữu vốn, tranh chấp điều lệ.
• Đại diện khách hàng tham gia tố tụng tại Tòa án và Trọng tài thương mại.
• Giải pháp tái cấu trúc sau tranh chấp để doanh nghiệp sớm ổn định sản xuất kinh doanh.
• Đặc biệt, hỗ trợ các vấn đề liên quan đến 投资 和 mua bán sáp nhập (M&A) phát sinh từ mâu thuẫn nội bộ.

EniLaw – Giải quyết xung đột, kiến tạo sự đồng thuận bền vững.